Lise yıllarımdan beri karedelikleri hep merak etmişimdir. O yıllardan başlayarak ufak ufak araştırmalarda yapmışlığım da var. Dergilerde olsun internette olsun bir çok yazı okudum her yazı sonunda ilgimi daha çok çekmeye başladı “karadelik gizemi” bir çok arkadaş ortamında da karadeliklerle ilgili mutlaka sohbet geçmiştir. İlgimi çeken kısmı ise bu sadece bana özgü bir olayda değil. Bugun neredeyse herkesin karadelikler hakkında azbuçuk bilgisi var. Ortaokul öğrencisinden yetmiş yaşındaki nineye kadar herkesin ilgisini çekebilmiş bu karadelik kavramı. Artık isminden mi yoksa gizemli oluşundan mı bilinmez.

Karadelik ismini 1968 yılında Amerikalı fizikçi John Wheeler’den almış. İnsanoğlu her zaman uzaya fazlasıyla ilgi duymuştur. Bir çok başarılı başarısız denemeler yapıldı uzayı keşfetmek adına. Teknolojinin de gelişmesi ile beraber uzay gizemleri bilim adamlarının daha çok ilgisini çekmeye başlamış olacakki Karadelikler gün geçtikçe daha önemli bir hal alıyor. Ve zamanla elde edilen bilgilerin zamanında Einstein’ın kütleçekim kuramının ilginç tahminleri ile uyuşması da büyük bir hayranlık uyandırıyor çoğu çevrelerde.

Tabii ki basit fizik kuralları ile açıklanamayacak kadar karışık bir sistem karadelik sistemi. Her gün yeni varsayımların ileri sürülmesi ve önceki varsayımların geçerliliğini yitirmeside bu işe heyecan katan ayrıca bir olay.

Karadeliğin Oluşması
Bir çok yerde okuduğumuz ve duyduğumuz gibi karadelikler büyük kütleli yıldızların merkezdeki
hidrojen yakıtlarını kısa sürede tüketip çökmeleri  ile oluşurlar. Bu kadar büyük yıldızların karadelik olurken nasıl bu kadar küçülebildikleri gerçekten büyük bir soru işareti. Aslında her bir aşaması belirsizlikler ile dolu diyebiliriz. Örn Güneşimizden 10 kat büyük bir Yıldız sönerek karadelik haline geldiğinde çapı yaklaşım 60km olan bir küre halini alır. Bu 60 km nin ise sadece çok ufak bir kısmı karadeliği oluşturuyor. 60km olan kısım olay ufku dediğimiz ışığın dahi kaçamayacı alanı ifade eder.
Neyse ki Dünyamız karadeliğe dönüşemeyecek kadar ufaktır. Dönüşeceğini varsayarsak Dünyamızın “olay ufkunun” sadece 10 mm civarında olması tahmin edilebilir.

Aslında karadelikler ile birçok şeyden bahsedilebilir gerçekten çok büyük bir derya….


Bu Yazıyı Paylaşın